Brandstofmotoren en het inlopen
Een gloeiplugmotor heeft geen zuigerveren, die kunnen de hoge toerentallen niet aan. De afdichting tussen de zuiger en de cilinder moet dus komen van een heel nauwe passing van zuiger en cilinder.
De cilinder is daarom conisch, dat wil zeggen dat hij zo gemaakt is dat de zuiger bovenin eigenlijk klem loopt, terwijl hij aan de onderzijde iets meer ruimte heeft. Dit voel je vooral bij een nieuwe motor, zelfs zonder gloeiplug er in loopt de zuiger bovenin stroef, alsof hij compressie heeft. Sommige motoren kun je zelfs met de hand niet door het bovenste “dode punt” heen draaien, zo strak zit de zuiger daar in de cilinder.
De cilinder zelf bestaat uit een losse bus welke in het motorhuis geschoven zit. Vaak zijn deze bussen van staal, en is de zuiger van aluminium. Een groot probleem daarvan is dat de stalen bus sterker uitzet bij verwarming dan de aluminium zuiger. Zodra de cilinder warm wordt, wordt dus ook de ruimte tussen de zuiger en de cilinder aanmerkelijk groter.
Als de zuiger dan ook nog een beetje versleten is, wordt bij een warme motor de ruimte zo groot, dat er te veel compressie verlies optreedt, en de motor slaat dan af. Hij wil dan meestal ook niet meer starten, totdat de motor ver genoeg afgekoeld is om de cilinder weer wat nauwer te maken, en dan start de motor weer. Maar zodra hij weer warmer wordt, is het weer afgelopen.
Een iets ander type motor is de ABC motor. Deze heeft een aluminium zuiger, en een bronzen cilinder, waarvan de wand hard verchroomd is. Het voordeel van deze materialen is dat de uitzettingscoeffiecient van de bronzen cilinder dichter bij die van aluminium zuiger ligt, dat wil zeggen als de zuigerspeling bij een warme motor verandert minder dan wanneer de zuiger in een stalen bus loopt.
Een ABC motorheeft dus minder last van compressieverlies bij een warme motor. Als bijkomend voordeel geldt dat een hard verchroomde cilinderwand minder snel slijt dan een stalen cilinderwand. Alles bij elkaar zorgt dit ervoor dat een ABC motor een veel langere levensduur heeft dan een motor met stalen cilinder, en ook veel langer een goede prestatie blijft leveren.
Het beste is om een motor tijdens het inlopen ook goed op bedrijfstemperatuur te laten komen. Dus niet zonder body/kap rijden, maar zeker niet de motor een of twee tankjes lang stationair te laten lopen, zoals nog wel eens voorgeschreven wordt door fabrikanten.
Dan komt de motor helemaal niet op de normale bedrijfstemperatuur (100-120 graden voor recreatie motoren, tot 140 graden voor competitie motoren).
De verklaring hiervoor is hel simpel: zoals hierboven beschreven is de cilinder conisch, en klemt de zuiger zeker bij koude motor bovenin de cilinder, en zet de cilinder bij het warmer worden verder uit dan de zuiger (ook bij ABC motoren, al is het daar minder). Als de motor tijdens het inlopen niet op temperatuur komt, blijft de cilinder dus kleiner en slijt de zuiger in op een kleinere cilindermaat.
Ga je nu na het inrijden zodanig rijden dat de motor veel warmer wordt, den zet de cilinder een stuk verder uit, maar de zuiger is ingelopen op de nauwere cilinder maat van de koude toestand en is de speling tussen zuiger en cilinder meteen een stuk groter dan de bedoeling is, met compressieverlies en alle bijbehorende narigheid van dien.
Wilde verhalen.
Waar komen dan de verhalen over stationair inrijden vandaan? De hele dure wedstrijdmotoren zijn nog nauwkeuriger gemaakt, met een hele kleine speling tussen zuiger en cilinder. Dit soort motoren kun je wel eens even stationair laten lopen om de boel wat losser te maken.
Maar dan praat je over motoren van ruim 250 tot 600 Euro voor competitie gebruik. Een iets ander verhaal dus dan de normale tot geavanceerde recreatie motoren waar we het hier over hebben.
Inlopen van een motor doe je dus gewoon rijdend met steeds wisselende snelheid. In het begin wat rustiger en daarna met steeds hogere toerentallen, maar zeker niet continu volgas. Na een tankje of vijf (of een liter brandstof) kun je wat meer voluit gaan rijden.
RC SHOP ROAL
Sint Josephstraat 14a
4702 CW Roosendaal
Nederland
Telefoon: +31 (0) 165 549664 +31 (0) 6 20302525
Fax: +31 (0) 165 557330
info@rcshoproal.nl
